Μουσεία

Το Εκκλησιαστικό Μουσείο Δημητσάνας δημιουργήθηκε το 1992 και αποτελεί την υλοποίηση μιας ιδέας του μητροπολίτη Γόρτυνος & Μεγαλοπόλεως κ. Θεόφιλου. Στη δημιουργία του συνέβαλαν καθοριστικά ο μεγάλος Εθνικός Ευεργέτης Παναγιώτης Αγγελόπουλος (1909-2001) και ο αδελφός του Δημήτριος (1907-1986) από το γειτονικό μας χωριό Βλαχόρραφτη (Μάραθα), που ανέλαβαν το κόστος ανακαίνισης της οικίας του Εθνομάρτυρα Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Γρηγορίου Ε΄, μέσα στην οποία στεγάζεται το Μουσείο.

Πρόκειται για μια διώροφη μονοκατοικία με υπόγειο, που διατηρεί απείραχτη την αρχική της παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Στους χώρους των δύο ορόφων, που επικοινωνούν μεταξύ τους με εσωτερική πέτρινη κλίμακα, έχουν προστεθεί ειδικές προθήκες που περιέχουν τα εκθέματα, ενώ το υπόγειό της, που ήταν το κελάρι του σπιτιού, έχει διαμορφωθεί σε μικρό ναό προς τιμή του Αγίου Γρηγορίου Ε΄.

Η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Σχολής της Δημητσάνας, ο ακριβής τίτλος της οποίας είναι "ΔΗΜΟΣΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΔΗΜΗΤΣΑΝΗΣ - ΤΟΠΙΚΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΑΡΧΕΙΟΝ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ", βρίσκεται στην πλατεία του ναού της Αγίας Κυριακής και είναι κτισμένη στο χώρο της αρχικής Σχολής της Δημητσάνας.

Το κτίριο της βιβλιοθήκης, καθώς επίσης και το δίδυμο διπλανό της κτίριο, που στεγάζει το Δημοτικό Σχολείο της Δημητσάνας, χτίστηκε το έτος 1843 με έξοδα του μεγάλου ευεργέτη της Δημητσάνας Νικολάου Αθ. Μακρή, σε σχέδια που εκπόνησε ο Καθηγητής του Πολυτεχνείου, Αρχιτέκτονας Λύσσανδρος Καυτατζόγλου. Η βιβλιοθήκη που αναμφισβήτητα αποτελεί τη συνέχεια της βιβλιοθήκης της Σχολής της Δημητσάνας, διαθέτει πέντε αίθουσες και υπόγειους χώρους.

Δύο χιλιόμετρα ανατολικά της Δημητσάνας, δίπλα στο Κεφαλάρι του Αϊ-Γιάννη, βρίσκεται το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης. Το Μουσείο δημιουργήθηκε από το Πολιτιστικό και Τεχνολογικό Ίδρυμα της Ελληνικής Τράπεζας Βιομηχανικής Αναπτύξεως (ΠΤΙ.ΕΤΒΑ), σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Περιφέρειας Πελοποννήσου και με πόρους που διατέθηκαν από το Β΄ Πακέτο Στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε χώρο και κτίσματα των οποίων παραχωρήθηκε η χρήση τους για το σκοπό αυτό από τη Μητρόπολη Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως.

Το Λαογραφικό Μουσείο της Παναγιάς, που είναι δημιούργημα όλων των Παναγιωτών, αποτελεί εξέλιξη προσωπικής ιδέας του Δημητρίου Τσαγκάρη, ο οποίος συγκέντρωσε το πρώτο λαογραφικό υλικό και δημιούργησε την πρώτη έκθεση, σε δικό του όμως χώρο. Μετά το θάνατό του, την ανάπτυξη και υλοποίηση της ιδέας του, ανέλαβαν από κοινού όλοι Παναγιώτες, φορείς και ιδιώτες.

Με αρχηγό το Σύλλογό τους, στην κυριότητα του οποίου ανήκε το κτίριο του παλιού κοινού πλυσταριού του χωριού, και έχοντας στο πλευρό τους αρωγό και συμπαραστάτη την τότε κοινοτική αρχή του χωριού τους, με δαπάνες της οικογενείας του Δημητρίου Τσαγκάρη, του ιδρύματος Ι. Φ. Κωστοπούλου, αλλά και όλων των Παναγιωτών που προσέφεραν τη δική τους οικονομική συνεισφορά στο Σύλλογό τους, ξεκίνησαν οι ανακαινιστικές εργασίες του κτιρίου, για την αποπεράτωση των οποίων πολλοί εργάστηκαν αφιλοκερδώς.